Karz-ı Hasen ile mikrofinans, sosyal adalet ve sürdürülebilir kalkınma arasındaki ilişkiyi keşfedin. Bu makalede, düşük gelirli bireylerin finansal erişimini nasıl artırabileceğini ve toplumsal değişime nasıl katkı sağladığını öğrenin.
İKSAR’ın (İslam Kredi ve Sürdürülebilir Araştırmalar Merkezi) en temel faaliyetlerinden biri olan karz-ı hasen dayalı mikrofinans programı, düşük gelirli bireylere gelir artırıcı projelerde kullanılmak üzere faizsiz sermaye desteği sunmaktadır. “Güzel borç” olarak tanımlanan karz-ı hasen, geri ödemenin herhangi bir faiz veya ek maliyet talep edilmeden, aynen gerçekleştirilmesini öngörmektedir. Bu uygulama, Kur’an-ı Kerim’de de övülen bir yöntem olup, ihtiyaç sahiplerine sunulan ekonomik fırsatlarla sosyal adalet ve dayanışmayı güçlendirmektedir.
İKSAR tarafından hayata geçirilen bu mikrofinans programı, Türkiye’nin ilk kurumsal faizsiz mikrofinans girişimi olma özelliğini taşımaktadır. Bağışçılar ve üyelerin aidatlarıyla oluşturulan fonlar, ekonomik girişimlerde bulunmak isteyen bireylere destek sağlamaktadır. Karz-ı hasen ile verilen finansman, yeni bir iş kurma veya mevcut bir işletmenin geliştirilmesi için kullanılabilmektedir. Ancak, kredi borcunu kapatma, ev veya araba alma gibi tüketim amaçlı talepler değerlendirilmemektedir.
Şu an için toplamda 128 karz verilmiş ve sağlanan karz miktarı 1.734.900 TL’ye ulaşmıştır. Ayrıca, geri dönüş oranı %97 ile oldukça yüksek bir seviyede seyretmektedir.
İSEFAM (İslam Ekonomisi ve Finans Araştırmaları Merkezi) öncülüğündeki bu çalışma, Sakarya Üniversitesi akademisyenlerinin sürdürülebilir kalkınmaya katkı sağlama niyetinin somut bir örneği olarak öne çıkmaktadır. Akademik bilginin, toplumun ekonomik refahına hizmet edecek şekilde pratiğe dökülmesi amacıyla yürütülen bu proje, İslam iktisadının yalnızca teorik bir disiplin olmadığını, aynı zamanda reel ekonomiye katkıda bulunan bir sistem olduğunu göstermektedir.
2020 yılında İslam İktisadı Araştırma Merkezi (İKAM) tarafından düzenlenen İslam İktisadı Ödülleri’nde, İKSAR İslam İktisadı Uygulama Ödülü’ne layık görülmüştür. Bu prestijli ödül, İKSAR’ın finansal adalet ve sosyal yardımlaşma konusundaki yenilikçi çabalarının bir göstergesi olarak değer kazanmıştır. 2024 yılında tarımsal finansmana yönelik bir adım atarak başlatılan Tarımsal Karz-ı Hasen Programı ile üreticilere 50.000 TL’ye kadar esnek ödemeli faizsiz finansman sağlanmaktadır. Bu program, tarım sektörünün sürdürülebilirliğini desteklemeyi hedeflerken, kırsal kalkınmayı teşvik etmekte ve üreticilere yeni fırsatlar sunmaktadır.
Sakarya Üniversitesi akademisyenleri öncülüğündeki bu girişim, toplumsal dayanışma ve ekonomik adalet anlayışını yayma gayesiyle yola çıkmış olup, faizsiz finans modelinin uygulanabilirliğini ve etkinliğini bir kez daha gözler önüne sermektedir. İKSAR mikrofinans programı, Türkiye’deki İslam iktisadı ve finansı uygulamalarının geleceği için önemli bir adım niteliği taşırken, diğer bölgelerde de yaygınlaşmayı hedeflemektedir.
